Op deze pagina staan vragen en antwoorden over thymomen. Ook staat er informatie over thymuskanker.

Bijeenkomst over thymomen en thymuskanker op vrijdag 18 november 2022 Meld je aan voor deze bijeenkomst

Wat is de thymus (zwezerik)?

De thymus is een orgaan in de borstkas. Hij ligt vlak achter het borstbeen en dicht bij het hart. Een andere naam voor thymus is zwezerik.

De thymus is vooral actief bij kinderen, tot de puberteit. Daarna verschrompelt de thymus en komt er vetweefsel voor in de plaats. De thymus verdwijnt meestal niet helemaal. Vaak blijft een deel van de thymus over. Dit deel is niet bij iedereen even groot. Ook als de thymus klein is, kan er een tumor in ontstaan.

Wat doet de thymus?

De thymus is belangrijk bij je afweer. De cellen in de thymus beschermen je tegen bacteriën, virussen en schimmels. Die cellen zijn een soort witte bloedcellen. Ze heten ook wel T-cellen of T-lymfocyten. De ‘T’ is van thymus.

De thymus zorgt er ook voor dat er geheugencellen worden gemaakt. Als je ziek wordt van een bacterie of virus, maakt je lichaam afweerstoffen. De geheugencellen onthouden dit. Ze komen in actie als je later opnieuw in contact komt met dezelfde bacterie of virus. Je lichaam maakt dan snel de goede afweerstoffen. Zo word je niet nog een keer ernstig ziek van dezelfde bacterie of hetzelfde virus.

Het is heel belangrijk dat je afweersysteem goed opgebouwd wordt. De thymus speelt een rol bij het bouwen van het afweersysteem. Na de puberteit is je afweersysteem sterk genoeg. De thymus wordt dan minder belangrijk. Bij de meeste volwassenen is de thymus gekrompen.

Welke aandoeningen zijn er in de thymus?

Er zijn verschillende aandoeningen in de thymus. De drie meest voorkomende zijn een folliculaire hyperplasie, een thymuscarcinoom en een thymoom. Naast deze soorten komt ook het zeldzame thymuscarcinoïd voor in de thymus.

Folliculaire hyperplasie
Bij patiënten met een vergrote, actieve thymus zonder thymoom, in combinatie met de spierziekte myasthenia gravis, wordt een dergelijke vergroting ‘folliculaire hyperplasie’ genoemd. Folliculair hyperplasie is nooit kwaadaardig, omdat het niet doorgroeit in omliggende weefsels of een uitzaaiing veroorzaakt.

Thymuscarcinoom (thymuskanker)
Een thymuscarcinoom komt minder vaak voor dan thymoom. Ongeveer 1 van de 10 mensen met een tumor in de thymus heeft een thymuscarcinoom. Thymuscarcinoom is agressiever dan thymoom. De tumor kan doorgroeien in andere weefsels en zaait vaak uit. Een thymuscarcinoom wordt soms een type C-thymoom genoemd.

Lees meer informatie over thymuscarcinoom op kanker.nl

Thymomen
Thymomen zijn tumoren van de thymus die langzaam groeien en zich minder snel kwaadaardig gedragen. Toch kunnen ook thymomen doorgroeien in de omliggende weefsels of, in zeldzame gevallen, voor uitzaaiingen zorgen. Lees hieronder meer over thymomen.

Thymuscarcinoïd
Een thymuscarcinoïd is zeldzaam. De tumor ontstaat in neuro-endocriene cellen van de thymus. Dat zijn cellen die hormonen kunnen maken. Daarom heet een thymuscarcinoïd ook wel een neuro-endocriene tumor. Voor de behandeling van thymsucarcinoïd kun je het best naar een expertisecentrum voor neuro-endocriene tumoren.

Lees meer informatie over neuro-endocriene tumoren en thymuscarcinoïd bij de NET-groep.

Wat is een thymoom?

Een thymoom is een zeldzame tumor in de borstkas, die is ontstaan vanuit de thymus (zwezerik). De thymus speelt een belangrijke rol in het afweersysteem in onze jonge jaren. Een thymoom groeit langzaam. Elk type thymoom kan kwaadaardig zijn. Toch gedragen de meeste thymomen zich goedaardig. Dat betekent dat er meestal geen uitzaaiingen komen. De kanker zit op één plek en gaat niet naar andere delen in het lichaam. Daardoor is alleen een operatie nodig waarbij de thymus met daarin het thymoom wordt weggehaald. Er zijn dan geen medicijnen zoals chemotherapie nodig.

Verschillende typen
Thymomen kunnen onderverdeeld worden in verschillende typen, afhankelijk van welke cellen de patholoog in het thymusweefsel onder de microscoop ziet. De typen thymomen zijn: A, AB, B1, B2, B3. Sommige type thymomen, zoals een B3-thymoom, hebben meer kans op kwaadaardige gedragingen.

In 2017 kregen in Nederland 86 mensen te horen dat zij een thymoom hebben. Een thymoom komt ongeveer net zo vaak voor bij mannen als bij vrouwen en vaker in leeftijden van 40 tot 60 jaar. Patiënten worden behandeld door een longarts en een chirurg.

Een thymoom of thymuskanker?

De meeste mensen met een tumor in de thymus hebben een thymoom. Een thymoom is bijna nooit levensbedreigend. De tumor is meestal niet doorgegroeid en zaait zelden uit. Een thymoom is goed te behandelen met een operatie en de vooruitzichten zijn goed.

Als artsen het hebben over thymuskanker, bedoelen ze thymuscarcinoom of thymuscarcinoïd. Een thymuscarcinoom is agressiever dan een thymoom. Vaak zijn er al uitzaaiingen bij de diagnose.

Hoe wordt een thymoom ontdekt?

Thymomen worden vaak per toeval ontdekt omdat er tegenwoordig steeds meer foto’s en scans van het hart en de longen worden gemaakt. Een afwijking in de thymus is het beste te zien op een scan, maar soms is de afwijking ook zichtbaar op een longfoto.

Indien een arts een dergelijke afwijking ziet, wordt de patiënt doorverwezen naar de longarts om te achterhalen wat de afwijking kan zijn. Een thymoom geeft zelden klachten, maar in sommige gevallen zorgt een erg groot thymoom voor verdrukking van een bloedvat. Het thymoom kan in combinatie met de spierziekte myasthenia gravis zorgen voor spierzwakte. Ook kan het thymoom drukken op een zenuw in de borstkas, die het middenrif aanstuurt om mee te helpen met ademhalen. Als die zenuw wordt verdrukt kan er kortademigheid optreden (vooral bij platliggen). Een thymoom is bijna altijd pijnloos en wordt regelmatig pas na jaren ontdekt omdat er nooit klachten waren.

Ik wil graag met andere mensen met een thymoom of thymuskanker in contact komen. Kan dat?

Dat kan via onze besloten groep op Facebook. In deze groep kan je ervaringen delen met mensen die ook een thymoom of thymuskanker (gehad) hebben.

Expertisecentrum voor thymomen

In Nederland is één expertisecentrum voor mensen met thymomen: het Maastricht Universitair Medisch Centrum+ (MUMC+). In dit centrum is veel ervaring met de robot-operatie voor het verwijderen van de zwezerik en de thymoom. Ook is het artsenteam ervaren in het volledige behandelplan.
Het artsenteam bestaat uit een chirurg, patholoog, longarts en radiotherapeut. Na de operatie zullen zij samen beoordelen of er verdere behandeling nodig is. Dit kan bestaan uit chemotherapie of radiotherapie, immunotherapie of biologicals. Patiënten blijven na de behandeling onder controle bij hun eigen longarts. De longarts en de patiënten kunnen altijd vragen blijven stellen aan het expertisecentrum.

Waar kan ik meer informatie lezen over tumoren in de thymus (zwezerik)?

Florit Marcuse, arts-onderzoeker aan het Maastricht UMC+ en longarts in opleiding, deed jarenlang onderzoek naar zeldzame tumoren in de thymus en is gepromoveerd op dit onderwerp. Haar conclusie: aandoeningen aan de thymus zijn zeldzaam, maar de zorg voor deze patiënten kan beter in ons land.
In onderstaand artikel vertelt ze er meer over. Of lees het proefschrift (grotendeels in het Engels) of de samenvatting van het proefschrift in het Nederlands.