Soms wordt gevraagd of je mee wilt doen aan een onderzoek met een nieuwe behandeling. Met deze onderzoeken wordt onderzocht of medicijnen bijvoorbeeld minder bijwerkingen hebben dan bestaande medicijnen. Ook kan onderzocht worden of er een grotere kans op genezing is en of de levensverwachting verlengd kan worden.

Onderzoek naar betere medicijnen kost veel tijd.

Meestal 3 fasen, soms 4 fasen

Het onderzoek naar nieuwe medicijnen wordt meestal opgebouwd in drie fasen. Soms zijn er vier fasen nodig.

Fase 1 begint nadat er onderzoek is gedaan met dieren. Medicijnen die bij dieren niet teveel bijwerkingen hadden, maar wel enig effect op de groei van de tumor, worden in fase 1 bij mensen getest. Onderzoeken in Fase 1 zijn vaak gericht op de bijwerkingen en niet op de behandeling. De werking van het medicijn moet nog bewezen worden. In deze fase kan je niet uitgaan van langer leven door gebruik van het medicijn, al kan dat wel gebeuren. De dosering is vaak laag.

In de vroege fase van Fase 2 wordt gekeken of het middel werkt bij patiënten met een bepaald soort kanker. In de latere fase van Fase 2 is al bekend dat het om werkzame medicijnen gaat. Maar moet het medicijn nog onderzocht worden in een bepaalde subgroep van patiënten. Het kan ook zijn dat onderzoekers willen kijken hoe het middel het beste toegediend kan worden en hoe vaak.

In Fase 3 wordt een nieuwe behandeling vergeleken met een bestaande behandeling. Daarbij worden de bijwerkingen en de werking van het medicijn vergeleken. Bij dit onderzoek wordt er geloot welke patiënten het nieuwe middel krijgen en welke de bekende middelen krijgen toegediend. Je kan dus niet zelf kiezen.

Fase 4 wordt soms gedaan, als de nieuwe behandeling al beschikbaar is. Er wordt gezocht naar bijwerkingen die weinig voorkomen. En naar late effecten, die pas maanden of jaren na gebruik van de behandeling optreden.

Als een middel goed door al deze fases heen komt, en dat gebeurt niet vaak, wordt het geregistreerd. De beroepsgroep van artsen kan dan beslissen om het nieuwe middel als standaard middel te gebruiken.

Stel vragen

Mocht je de vraag krijgen om mee te doen aan wetenschappelijk onderzoek, gun jezelf dan minstens een paar dagen de tijd om hier over na te denken. Je kunt de arts een aantal simpele vragen stellen om tot een beslissing te kunnen komen:

  • Wat kan ik verwachten van deze behandeling?
  • Leef ik er langer mee?
  • Voel ik me er beter door?
  • Wat zijn de nadelen die ik kan verwachten?
  • Wat voor bijwerkingen heeft dit medicijn?
  • Moet ik vaker naar het ziekenhuis komen?
  • Moet ik vaker bloed prikken?

Bedenk hierbij dat je op geen enkele manier verplicht bent om mee te doen aan het onderzoek. Als je besluit om wel mee te doen, kan je ook altijd nog stoppen als het tegenvalt. De arts zal hoe dan ook je keuze respecteren.

Overzicht met onderzoeken (trials) in Nederland

Wil je meer informatie over het meedoen aan klinisch onderzoek en weten welke onderzoeken (trials) in Nederland worden gedaan. Bekijk dan onderstaand overzicht met trials in Nederland.

Longarts Sjaak Burgers legt in deze video alles uit over meedoen aan onderzoek.