In 50% van de gevallen wordt longkanker pas ontdekt in stadium 4. Helaas is er dan geen genezing meer mogelijk. Wij gunnen iedereen om al in stadium 1 te weten dat je longkanker hebt, zodat er nog wel een goede kans op genezing is. Daarom moet er een bevolkingsonderzoek naar longkanker komen. Dat is de manier om longkanker eerder te ontdekken.

Bekijk de video waarom er een bevolkingsonderzoek naar longkanker moet komen

Uiteraard moet er ook alles aan gedaan worden om te zorgen dat mensen niet verleid worden te gaan roken. Ook moet de stoppen met roken zorg beter: effectiever, meer op maat en met een betere kans om blijvend te stoppen met roken. Ga je voor screening en rook je nog? Dan moet je ook horen waar je een voor jou passend stoppen met roken programma kan volgen. De Longalliantie, werkt op dit moment met andere partijen zoals het Trimbos en zorgverzekeraars, aan het verbeteren van de stoppen met roken zorg in Nederland.

Bijeenkomst over het vroegtijdig opsporen van longkanker

Zaterdag 13 november 2021 organiseerden het Radboudumc, het Erasmus MC, de Nederlandse Vereniging voor Radiologen en patiëntenorganisatie Longkanker Nederland een bijeenkomst over het vroegtijdig opsporen van longkanker door een bevolkingsonderzoek. Twintig personen zouden hierbij aanwezig zijn. Vanwege de coronamaatregelen gooide roet in het eten.

De bijeenkomst is verplaatst naar donderdag 28 april 2022. We hopen dat er dan ook Tweede Kamerleden bij kunnen zijn die mee willen denken over hoe we er snel voor kunnen zorgen dat longkanker in Nederland zo vroeg mogelijk wordt ontdekt.

Cartoon Longkanker Nederland pleit voor landelijk bevolkingsonderzoek DEF Tekengebied 1

Aan de oproep van Mark Rutte vrijdagavond om alles extra te doen wat kan om de uitbreiding van de coronabesmettingen tegen te gaan, werd gehoor gegeven. Een aantal deelnemers meldden zich af voor de live bijeenkomst, waardoor we de bijeenkomst hebben afgezegd. Als iedereen dat stapje extra doet, zijn we misschien sneller van de extra maatregelen door corona af. Maar wat was het ontzettend jammer dat deze bijeenkomst niet door kon gaan.

Het zou de eerste keer zijn dat we met het Ministerie van VWS, het RIVM, KWF, NFK, onderzoekers, vertegenwoordigers van de huisartsenorganisaties en longartsen samen zouden komen om te praten over een bevolkingsonderzoek naar longkanker.

Waarom is er een bevolkingsonderzoek naar longkanker nodig?

Zoals je in het plaatje hieronder kunt lezen is longkanker de vorm van kanker waaraan elk jaar de meeste mensen in Nederland aan overlijden. Dit raakt de patiënt, maar ook familieleden en vrienden van de patiënt.

Aan darm-, borst- en baarmoederhalskanker samen overlijden minder mensen dan aan longkanker alleen. Toch is er voor deze vormen van kanker wel een bevolkingsonderzoek. Voor longkanker nog niet.

Cijfers factsheet kanker

Zonder bevolkingsonderzoek wordt longkanker in meer dan de helft van de keren gevonden in een stadium waarbij genezing niet meer mogelijk is. Als je jaarlijks een CT-scan doet bij mensen die een hoog risico hebben om longkanker te krijgen, dan wordt binnen deze groep mensen longkanker in meer dan de helft van de keren in een vroeg stadium ontdekt. In dit stadium kan iemand nog wel genezen van longkanker. Dit heeft de NELSON-studie aangetoond. Lees meer over de NELSON-studie.

Ook zijn verschillende onderzoekers bezig met een onderzoek om erachter te komen hoe we nog beter kunnen weten welke mensen meer risico hebben op longkanker dan anderen. Dan is er misschien geen CT-scan meer nodig, maar kan longkanker via andere onderzoeken worden opgespoord. Maar onderzoek duurt heel erg lang. Als we daarop blijven wachten, overlijden intussen meer mensen aan longkanker dan nodig.

Gelukkig staan we niet alleen. Ook in andere Europese landen wordt gewerkt aan een bevolkingsonderzoek naar longkanker. We delen resultaten en kennis met elkaar.

Kost een bevolkingsonderzoek naar longkanker veel geld?

We denken dat het meer kost om niets te doen dan geld te besteden aan het invoeren van een bevolkingsonderzoek naar longkanker. Hiermee wordt longkanker eerder ontdekt en kunnen meer mensen van deze ziekte genezen.

Dit geldt helaas niet voor de mensen waarbij longkanker te laat is ontdekt: pas in stadium 4. In dit stadium krijg je medicijnen om zo lang mogelijk te leven met een goede kwaliteit. Deze medicijnen zoals immuuntherapie en doelgerichte therapie kosten veel geld. Mensen die zijn genezen van longkanker kunnen vaak weer gaan werken en mensen met stadium 4 vaak niet. Lees meer hierover in onderstaand rapport.

Gezondheidsraad: screening longkanker Erasmus MC mag

Op 9 juni 2021 werd bekendgemaakt dat het Erasmus MC in Rotterdam bij wijze van proef zware rokers mag gaan screenen op longkanker. Dit oordeelt een commissie van de Gezondheidsraad die de aanvraag heeft beoordeeld. Voor de studie wil het academische ziekenhuis 7500 Nederlandse rokers uitnodigen, die jaarlijks of tweejaarlijks een CT-scan van hun longen laten maken. Het doel is om longkanker al in een vroeg stadium op te sporen, zodat de ziekte beter kan worden behandeld.

Ook in Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje worden deelnemers gezocht, 24.000 in totaal. Voor het onderzoek is toestemming nodig van het ministerie van VWS. Staatssecretaris Paul Blokhuis moet er nog een formeel besluit over nemen. Hij had de Commissie Bevolkingsonderzoek eerst om advies gevraagd en die is akkoord met de aanvraag. Wel moet de opzet van het onderzoek nog op enkele punten worden aangepast.

Straling
De raad vindt het belangrijk dat de deelnemers niet aan meer straling worden blootgesteld dan noodzakelijk. Ook moeten de onderzoekers vermijden dat andere problemen dan longkanker aan het licht komen. Ze moeten zich houden aan de hoofdvraag, die neerkomt op de vraag of tweejaarlijks screenen net zo goed is als een jaarlijkse controle.

Zware rokers
Het onderzoek richt zich op zware rokers en ex-rokers van 60 tot en met 79 jaar. Zij lopen een sterk verhoogd risico op longkanker. Volgens de adviescommissie kan het onderzoek de kennis over bevolkingsonderzoek naar longkanker vergroten. Dat vindt de raad genoeg reden om toestemming te geven, ook al heeft het kabinet vooralsnog geen plannen om zo’n bevolkingsonderzoek landelijk in te voeren. (bron: ANP)

NELSON studie

Op 29 januari 2020 werd een heel belangrijk onderzoek gepubliceerd in vakblad The NEJM. Het gaat over een proefbevolkingsonderzoek onder ruim 13 duizend Nederlandse en Belgische mannen. Hieruit blijkt dat als zware rokers en ex-rokers jaarlijks een CT-scan van hun longen laten maken, tumoren eerder worden opgespoord. Daardoor daalt bij deze groep de sterfte door longkanker met 24%.

Aan het onderzoek is 20 jaar gewerkt, onder leiding van wetenschappers uit Rotterdam en Groningen. Het is de eerste stap naar de mogelijkheid dat er in Nederland een bevolkingsonderzoek naar longkanker komt. Het is aan de Gezondheidsraad om de Minister een advies te geven over invoeren van een bevolkingsonderzoek naar longkanker.

Brede samenwerking
Begin 2018 benaderde Prof. Dr. Michel van den Heuvel, longarts bij het Radboud MC, Longkanker Nederland om samen te werken. Doel was zorgen dat er in Nederland een bevolkingsonderzoek naar longkanker komt. Sindsdien is er tot en met de Raad van Bestuur van het Radboud gezegd: dit moet er komen. Wetende dat er ook kritiek zou komen. Er zijn mensen die zeggen: ‘Ja, heb je gerookt? Dan is het jouw eigen schuld, voor jou geen bevolkingsonderzoek’. Ook radioloog Prof. Dr. Mathias Prokop, is een belangrijke adviseur in dit traject. Een goede samenwerking tussen radiologen en longartsen is uiterst belangrijk om kans te maken op een bevolkingsonderzoek naar longkanker.

Niet iedereen is voorstander van invoeren van een bevolkingsonderzoek naar longkanker
Je kunt er veel discussies over voeren: Is het niet de eigen schuld van rokers dat ze een grotere kans op longkanker hebben? Misschien lijkt het uit een scan dat je longkanker hebt, maar blijkt het bij nader onderzoek niet zo te zijn en ben je onnodig bang gemaakt. Is het niet heel duur? Mensen gaan uiteindelijk allemaal dood.

De Volkskrant schreef het artikel ‘Regelmatig screenen verlaagt longkankersterfte bij (ex-)rokers, maar moeten we dat wel doorvoeren?’ Dat is voor ons heel helder: “JA.” Directeur Lidia Barberio legt uit: “Op dit moment wordt longkanker meestal pas in een laat stadium ontdekt. Dan is genezing niet meer mogelijk. In Nederland overlijden van alle vormen van kanker de meeste mensen aan longkanker. Een jaarlijkse screening met een CT-scan kan zorgen dat longkanker bij meer mensen al wordt ontdekt in een stadium waarbij genezing nog wel mogelijk is. Dat gunnen wij iedereen. Het is verschrikkelijk welke impact longkanker heeft op gezinnen.”

Effectieve begeleiding bij stoppen met roken
“Dat longkanker vaak ontstaat doordat je rookt, maakt niet dat we vinden dat die mensen dan geen recht hebben op vroegtijdige behandeling. Roken is enorm verslavend. Gemiddeld doet iemand er 6 keer over om definitief gestopt te zijn. Stoppen met roken is wel heel belangrijk als je wilt dat je behandeling zo effectief mogelijk is. Daarom vinden wij dat bij een bevolkingsonderzoek naar longkanker ook het aanbieden van een effectief stoppen met roken programma hoort.”

Jaarlijkse CT-scan
Natuurlijk wil je dat er zo min mogelijk uitslagen van onderzoeken, mensen op het verkeerde been zetten. De apparatuur wordt ook steeds beter, waardoor het steeds minder vaak gebeurt dat het lijkt dat je misschien longkanker hebt, maar het later niet zo blijkt te zijn. Dat is even een spannende tijd, maar ook een hele opluchting dat je geen longkanker hebt. Of je dat risico wilt nemen dat je tijdelijk in onzekerheid zit, die keuze maak je zelf. We vinden het erg dat de 50% van de mensen met longkanker die pas in stadium IV ontdekt wordt, niet de kans hebben gehad het al in stadium I te weten. Die mogelijkheid biedt een jaarlijkse CT scan aan een deel van die groep.

De verwachting is dat de kosten van een jaarlijkse CT scan bij een groep mensen met een hoog risico op longkanker het geld weer terugverdient. Als je namelijk in stadium I al kan genezen, kom je niet toe aan verschillende hele dure behandelingen die in stadium IV wel van toepassing zijn. Ook is een CT scan een start en worden er ook andere methoden ontwikkeld die mogelijk in de toekomst de CT scan kunnen vervangen bij het screenen op longkanker. Maar laten we vooral beginnen om alle voorbereidingen die nodig zijn om kans te maken op een bevolkingsonderzoek naar longkanker in gang te zetten. We kunnen hierbij alle hulp gebruiken.

NPO Radio 1 programma Stax&Toine over longkankerscreening
Ook Radio 1 heeft op 30 januari 2020 in een aflevering van Stax&Toine aandacht besteed aan de voors en tegens van longkankerscreening. Hoofdonderzoeker Harry de Koning (Erasmus MC) geeft antwoord op de vele vragen. Ook Lidia Barberio, directeur van Longkanker Nederland, kwam in Stax&Toine aan het woord over de longkankerscreening. Je hoort Lidia vanaf minuut 37:40.

Luister het item hier terug ->>

Oproep aan landelijke politiek

We hebben al een aantal keer per brief een oproep aan de politiek gedaan. In alle brieven benadrukken we het belang om een bevolkingsonderzoek naar longkanker op te nemen in het nieuwe Regeerakkoord. Dat is namelijk de enige manier om longkanker eerder te ontdekken. Zie onderstaande brieven.

Oproep aan de gemeenten + toolkit

De gemeenteraad en het college van Tynaarlo hebben zich geschaard achter de oproep van raadslid John Franke om aan te dringen op een bevolkingsonderzoek naar longkanker. De oproep wordt na de verkiezingen van 2022 gedeeld met andere gemeenten in het land.

Dien ook een motie in over een bevolkingsonderzoek naar longkanker

Als raadslid kun jij namens jouw partij een motie indienen om aan te dringen op een bevolkingsonderzoek naar longkanker. De gemeenteraad gaat daarover stemmen. Als de motie wordt aangenomen kan het college daarmee aan de slag. Inspiratie nodig? Je kunt onderstaande documenten als voorbeeld gebruiken.

Oproep op Europees niveau

Niet alleen in Nederland proberen we een bevolkingsonderzoek naar longkanker te realiseren. Ook op Europees niveau is hier aandacht voor. Longkanker Nederland werkt hieraan mee, zie onderstaande brief.

Met jouw hulp kunnen we mensen met longkanker blijven helpen Steun ons en doneer nu!